Տանը ծննդաբերելու ավանդույթը վերականգնվում է գյուղում

16.04.2004 at 00:00 Оставьте комментарий

Երբ Ծովակ գյուղում որևէ կին ծննդաբերում է, Էվելինա Սահակյանը նրա կողքին է: Դա կարող է լինել գիշերվա երեքին կամ կիրակի՝ ճաշի ժամանակ: Երբ բռնում են երկունքի ցավերը, սկսվում է Էվելինայի գործը:

Էվելինան (ձախից) գյուղի բուժկետում

Փորձառու մանկաբարձուհի Էվելինան արդեն ութերորդ տարին է, որ Երևանից 100 կմ հյուսիս-արևելք ընկած իր հայրենի գյուղում ծնունդներ է ընդունում։

Ծովակում բնակվում է 1500 ընտանիք: Ինչպես Վարդենիսի գյուղերի մեծ մասում, Ծովակում նույնպես ծննդկանների համար ամենակարևոր պահին ապավինում են մանկաբարձուհիների հմտությանը: Դեռ երկու տարի առաջ գյուղում երկու մանկաբարձուհի կար, սակայն մեկը թոշակի անցավ, և հիմա 35-ամյա Էվելինան մնացել է մենակ։ Մոտակա հիվանդանոցը 10 կմ հեռու՝ Վարդենիսում է, և սեփական մեքենա չունեցողների համար այնտեղ հասնելը հեշտ չէ:

«Հիմա լավ է, ավտո ենք առել, որ կանչում են` ավտոյով ենք գնում,- ասում է Էվելինան, որ մանկաբարձ-բուժքրոջ մասնագիտություն է ստացել Երևանի բժշկական ուսումնարանում։ Նախկինում աշխատել է Վարդենիսի ծննդատանը, այժմ գյուղի ամբուլատորիայի վարիչն է։ — Իսկ երեք տարի առաջ շատ դժվար էր, դե արի գիշերվա կեսին ոտքով հասի ներքին թաղ»:

Ծովակը Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիսի շրջանի ամենամեծ համայնքներից է։ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո, երբ ծանրացավ սոցիալական վիճակը, գրեթե բոլոր ծննդաբերությունները գյուղում են լինում։ Ընդհանրապես հանրապետությունում տնային ծննդաբերությունների մեծ մասը լինում է Գեղարքունիքում, մասնավորապես Վարդենիսի շրջանում։ Ըստ առողջապահության նախարարության տվյալների` 2000 թվականին Գեղարքունիքի մարզում ծնունդների 41 %-ը եղել է տնային պայմաններում (երկրորդ տեղում Արագածոտնի մարզն է` 14 %)։

Ծովակում եկամտի հիմնական աղբյուրը ձկնորսությունն է, իսկ դրանով տուն պահելու համար ամուր ցանց է պետք

Վարդենիսի ծննդատան բժիշկ Հրանտ Մկրտչյանն ասում է, որ այս տարի ծննդատանը եղել է 75 ծնունդ:

«ԱրմենիաՆաուի» թղթակցի այցելած Վարդենիսի շրջանի միայն չորս գյուղում այս տարի արդեն 14 տնային ծննդաբերություն է եղել (շրջանում կա 39 բնակավայր)։ Ծովակում այս տարվա 17 ծնունդներից 10-ն ընդունել է Էվելինան, 7-ը եղել է ծննդատանը: Անցյալ տարի 36 ծնունդից Էվելինան ընդունել է 30-ը:

Վերջին ութ տարում նորածնի մահվան միայն մեկ դեպք է գրանցվել վեց տարի առաջ։

«Հիմա որ մարդիկ սկսել են մի քիչ լավ ապրել, ծնունդների տասը տոկոսը տանում են Վարդենիսի ծննդատուն, իսկ մի երկու տարի առաջ համարյա բոլորը գյուղում էր լինում, բացառությամբ ծանր դեպքերի»,- ասում է Էվելինան։

Գյուղի բնակիչները հիմնականում զբաղվում են ձկնորսությամբ և հողագործությամբ՝ կարտոֆիլի ու ցորենի մշակմամբ։ Վերջին տարիներին, ըստ Էվելինայի, ձկան և խեցգետնի որսից ստացվող եկամուտը բարձրացել է։

«Բայց հիմա էլ շատերը չեն ուզում ծննդատուն գնալ,- ասում է Էվելինան,- որ հանկարծ ասում եմ՝ տարեք Վարդենիս, նեղանում են, ասում են՝ ինչի՞ էսինչին ընդունեցիր, իմը չես ուզում»։

Վերջին ծնունդը ընդունել է մարտի 12-ին։ Նելլի Գևորգյանն աղջիկ էր ունեցել, անունը դրել են Անի։ Էվելինան ասում է, որ աղջիկ ունեցողները, հատկապես երբ դեռ տղա չունեն, կատակով քննադատում են իրեն:

«Ինձ վրա են գոռգոռում, կարծես ես եմ մեղավոր, որ էլի աղջիկ ա ծնվել,- ասում է Էվելինան,- ասում են՝ գնա, ոչ մի մաղարիչ էլ չեմ տա, բայց, մեկ ա, հետո տալիս են»։

Անին երկրորդ երեխան է, որին Նելլին ծննդաբերել է տանը

Անիի հայրը՝ Վրեժը, դժգոհ չէ, որ աղջիկ է ունեցել, քանի որ առաջնեկը տղա էր։ Այստեղ միհարկանի տանը ապրում է տասնհինգ հոգի՝ Վրեժի հայրն ու մայրը և երկու եղբայրները՝ իրենց ընտանիքներով։ Անին Վրեժի հոր՝ Լյուդվիգի՝ երեք որդիներից ունեցած յոթերորդ թոռն է, որոնք բոլորն էլ ծնվել են այս տանը:

«Էսպես ավելի լավ ա, ամեն ինչ մեր ձեռն ա, էրեխեն աչքիդ առաջ ա, իսկ որ գնում ես հիվանդանոց, ահագին պատմություն ա»,- ասում է Լյուդվիգը։ Ինքը նույնպես ծնվել է տանը։ Հիշում է 45 թվականին քրոջ ծնունդը, որ նույնպես տանն է ծնվել, երբ ինքը փոքր էր, ու իրեն էլ ուղարկել են տատմորը կանչելու։

Տարիների ընթացքում տնային ծնունդները սկսեցին նվազել։ Բժիշկ Հրանտ Մկրտչյանն ասում է, որ ութսունականներին դրանք ընդհանուր ծնունդների մեկ տոկոսն էլ չէին կազմում։ Տանը ծննդաբերում էին միայն այն կանայք, ում չէին հասցրել ծննդատուն տանել։

Լյուդվիգի երեխաները ծնվել են Վարդենիսի ծննդատանը։ Սակայն անկախացումից հետո հին ավանդույթը վերականգնվեց։ Երեխան ծնվում է տանը, ու էլ ոչ ոք չի հարցնում, թե որքան է քաշը և հասակը, քանի որ դրանք ոչ ոք չի չափում։

Վրեժն ասում է, որ կինը տանն է ծննդաբերել, քանի որ Վարդենիս հասցնելը թանկ կնստեր:

«Որ տանեմ հիվանդանոց, ավելի ապահով կզգամ։ Բայց վրաս մի հարյուր դոլար կնստեր, բենզին ա (Ծովակը Վարդենիսից 10 կիլոմետր հեռու է), պերեդաչի տանել ա, մաղարիչ բաժանել ա։ Էդ սաղ փող ա։ Փոխանակ առաջ գնանք, հիսուն տարի հետ գնացինք»,- ասում է նա։

Լյուդվիգ և Վրեժ՝ հայր և որդի

Սակայն Վարդենիսի շրջանում տնային ծնունդները կարծես ավելի շատ ավանդույթ են, քան անհրաժեշտություն:

Հարևան Ճամբարակի շրջանում բնակիչներն ավելի աղքատ են, սակայն տանը ծննդաբերում են միան ծայրահեղ դեպքում:

Ամեն ծնունդի համար Էվելինային վճարում են 10 հազար դրամ։ Մի քանի տարի առաջ նա ամուսնուց շատ փող էր աշխատում միայն ծնունդներ ընդունելով: Հիմա փոխվել է, ամուսինը խեցգետնի որսից ավելի շատ է վաստակում։

Էվելինան ասում է, որ ոչ բոլորն են վճարում, քանի որ գյուղում ազգականները շատ են, ու ոմանց անվճար է ծառայություն մատուցում։

Գյուղացիների համոզմամբ՝ եթե Վարդենիս տանեն, ծախսերը կկրկնապատկվեն։ Իսկ տղայի դեպքում կարող է նույնիսկ եռապատկվեն, քանի որ մանկաբարձուհիներն այդ ժամանակ մաղարիչի գինը բարձրացնում են:

armenianow.com

Entry filed under: ակնարկ. Tags: , , .

Ակամա կթվորուհի. ուսուցչուհին հարմարվում է գյուղական կյանքին Աջարիա. Հայերը ծովի ափի իրենց տան

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход / Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход / Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход / Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход / Изменить )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Рубрики

դրոշմ

Art DIY բար gay homosexual Literature ԱՄՆ Ամերիկա Արթուր Իշխանյան Արմեն Շեկոյան Արտյոմ Խաչատրյան Բյուրակն Անդրեասյան Բուզանդի փողոց Եհովայի վկա Զանգիլան Թուրքիա Ինքնագիր գրական հանդես Լաչին Լևոն Ջավախյան Լևոն Տեր-Պետրոսյան Կարեն Ղարսլյան Համշեն Հայ առաքելական եկեղեցի Հայկական ժամանակ Հնդկաստան Նաիրի Հունանյան Շուշան Ավագյան Ոսկե ծիրան Ռաֆայել Իշխանյան Ռաֆիկ Ժամկոչյան Ռոբերտ Քոչարյան Ռուբեն Մանգասարյան Ռուսաստան Սահակաշվիլի Սերժ Սարգսյան Սիրիա Վահե Բերբերյան Վիոլետ Գրիգորյան Վրաստան Տիգրան Սարգսյան Րաֆֆի Հովհաննիսյան Քաշաթաղ անմազ արձակ արվեստ արտագաղթ բանակ բանաստեղծություն գրականություն գրաքննություն երեխաներ երիկամի քար ժամանակակից արվեստ իրավունք լեսբուհի խղճի ազատություն կին կրթություն կրիշնայական կրոն հոգևորական հոկտեմբերի 27 հոմոսեքսուալ ձախ մարտի մեկ միասեռական շիշ հավաքող սահմանադրություն սեփականության իրավունք ցմահ դատապարտված փախստական փոքրամասնություն քաղաքականություն քաք ֆաշիզմ ֆիլմ

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Присоединиться к ещё 5 529 подписчикам

արխիվ

twitter-ը ցույց կտա վերջին թարմացումները

  • fb.me/130j7kjDf 10 hours ago
  • Կոչ հայ ժողովրդի ճնշվածներին, շահագործվածներին, հարստահարվածներին, ընչազուրկներին, անարդարության զոհերին, տնից... fb.me/BaEy0Z3w 19 hours ago
  • Ինքնագիր 7-ում 44 հեղինակ, 440էջ: շնորհանդեսը դեկտեմբերի 5-ին, ժամը 6-ին Կալումե բարում՝ Պուշկինի 56ա: Բայց արդեն... fb.me/5302DEdNy 1 day ago
  • Վահան Իշխանյան. Սերժ Սարգսյանը հայելին է այն հասարակության, որի մազաթելերից է ինքը հյուսվել: Սերժ-հայելուն նայում... fb.me/7Ym8MuquZ 1 day ago
  • Ինքնագիր 7-ում 44 հեղինակ, 440էջ հարցրեք գրախանութներում. Մետրո, Արտբրիջ, Բյուրոկրատ fb.me/PsKqj1eY 2 days ago
Follow Վահան Իշխանյան Vahan Ishkhanyan on WordPress.com

%d такие блоггеры, как: