Posts filed under ‘ակնարկ’

Երկու խոստովանություն և հարյուրավոր խոշտանգվածներ. Երբեք չմոռնաս

«Վազգեն Սարգսյանին կանչեցի մյուս սենյակ: Իմ միակ հարցն էր՝ Լևոնը պատրա՞ստ է երկրորդ փուլի գնալու: Վազգենն ասաց, որ պատրաստ չէ: Ես ուզում էի իմ տպավորությունը ստուգել: Ասաց` շուտ վերադառնանք, որ մեր առանձին խոսելու մասին կասկածներ չունենան: Կամ խուճապի: Երկրորդ փուլ չեղավ: 1996-ի դեպքերից հետո նախագահն ընկավ եռամսյա դեպրեսիայի մեջ»:

Պատմում է Վանո Սիրադեղյանը 1996թ. սեպտեմբերի 22-ի նախագահական ընտրությունների մասին 1998թ. Հ1 հեռուստատեսությամբ «Մարդու ժամանակը» հաղորդաշարի ժամանակ: Ընտրությունների պահին Սիրադեղյանը Ներքին Գործերի նախարարն էր:

«Եթե ես և մյուսները ժամանակին սկզբունքայնություն ու համարձակություն ցուցաբերած լինեինք ու կարողանայինք «հիմնադիր» նախագահին ու նրա հետնասենյակում երկրորդ փուլ լինել-չլինելու հարց որոշող «հզորներին» ասել պարզ մի միտք` «պարտվել ենք` գործենք ըստ օրենքի», ապա հաստատ ա՛յլ Հայաստանում էինք այսօր ապրելու»:

Գրում է Կարապետ Ռուբինյանը 1996թ. նախագահական ընտրությունների կեղծիքների մասին: Նա այդ ժամանակ Ազգային ժողովի փոխնախագահն էր:

Այսպես, 1996թ. սեպտեմբերի 22-ի նախագահական ընտրությունները կեղծվեցին, երկրի «հզորները» թույլ չտվեցին նախագահ դառնալ միացյալ ընդդիմության թեկնածու Վազգեն Մանուկյանին:

Ովքե՞ր էին այդ «հզորները», Ռուբինյանը չի ասում:

1990-ին Ղարաբաղ կոմիտեն իշխանության խնդրի շուրջ պառակտվեց,  կոմիտեի երեք դեմքերը առան իշխանությունը՝ ԱԺ նախագահ, ապա հանրապետության նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյան, ներքին գործերի նախարար Վանո Սիրադեղյան, Ազգային ժողովի նախագահ Բաբկեն Արարքցյան, ապա այդ խմբին միացավ երկու անգամ պաշտպանության նախարար դարձած Վազգեն Սարգսյանը (ինչո՞ւ երկու անգամ, քանի որ 1992-ին պարտությունների ենթարկեց երկիրը, հեռացավ, ապա հաղթանակներից հետո կրկին դարձավ նախարար):

Այս չորսն էին այն հզորները ովքեր տնօրինում էին երկիրը մինչև 1991-1997 թվերը, այն հզորները ովքեր իշխանությունը չէին տա, եթե նույնիսկ ընդդիմությունը 100 տոկոս ձայն հավաքած լիներ: Վազգեն Սարգսյանի խոսքն է, տես՝ «Եթե Վազգեն Մանուկյանը 100 տոկոս էլ ձայներ հավաքած լիներ, բանակը չի ընդունելու նրան», ու այս ծրագիրը շարունակվում է մինչև այսօր, իսկ նրա հեղինակի անվամբ փողոցներ ու հաստատություններ են անվանակոչվում:

Նրանցից հետո նոր գալիս էր մյուս հզորը՝ Սերժ Սարգսյանը, ով 1996-ին Ազգային անվտանգության նախարարն էր և ընդդիմության ղեկավարներին դավաճան ու հանցագործ անվանեց:

Վանո Սիրադեղյանը և Կարապետ Ռուբինյանը ՀՀՇ-ի իշխանության միակ ղեկավարներն են, ովքեր խոստովանել են, որ 1996-ի նախագահական ընտրությունները կեղծվել են:

Կարապետ Ռուբինյանը ևս մի անգամ անդրադարձավ 1996-ի կեղծիքներին 2013-ին նախագահական ընտրություններից հետո Օպերայի հրապարակում հրավիրված քաղաքացիական ֆորումի ժամանակ: Նրան հարց ուղղեցին՝ ինչո՞ւ չպայքարեցիք ժողովրդավարության համար, երբ նախագահ ընտրվեց Վազգեն Մանուկյանը: Ռուբինյանը պատասխանեց.

«Ես եղել եմ պատասխանատու Լոռվա մարզում, ամբողջ օրը անցկացրել եմ Վանաձորում ընտրությունների հետ կապված, և իմ խնդիրը եղել է օրինականության ապահովումը և խնդրում եմ իմ անկեղծությանը հավատաք, ոչ մի հանձնարարություն չեմ ունեցել, ոչ մի խախտում չեմ կազմակերպել: Ավելին՝ այն ժամանակ հեղինակություններից մեկը կար, անունը չեմ ուզում տալ, չգիտեմ էլ կենդանի է, թե արդեն մահացել է, երեկոյան կողմն էր, էկավ ասեց՝ էսքան հոգանոց ջոկատ ձեր տրամադրության տակ գնանք ջարդենք փշրենք, ասել եմ՝ հոպ, հանգիստ, գնացեք ձեր տեղը նստեք, միայն օրինական ընտրություններ: Գիշերը վերադարձել եմ Երևան, արդեն իմանալով, որ Վանաձորում պարտվել է Լևոն Տեր-Պետրոսյանը, վերադարձել եմ, քնել եմ առավոտյան զարթնել եմ, էկել եմ խորհրդարան, ասել են՝ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը հաղթել ա, և ես գնացել եմ էն շամպայնը խմելու: Ճիշտն ասած հետո, արդեն ինֆորմացիան հետո ա գալիս, թե կուսակցական ընկերներ կան, մասնակիցներ կան, նույն ձևով ինչպես էս ընտրություններին, մեկ էլ գալիս են, ասում են՝ Աշտարակի այ էս գյուղում հանձնաժողովի անդամը ասեց՝ այ մարդ լցրեցինք, լցրեցինք, լցրեցինք էլի վերջում հաշվեցինք Րաֆֆի Հովհաննիսյանը կրած դուրս եկավ: Նույն ձևով էն ժամանակ էլ ինֆորմացիան գալիս էր, որ այնուամենայնիվ խայտառակ ընտրություններ են եղել»:

20 տարի առաջ՝ սեպտեմբերի 25-ին ցուցարարները արդարությունը վերականգնելու համար կոտրեցին Ազգային ժողովի ճաղերը և ներխուժեցին ներս, որտեղ գտնվում էր կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը: Հետո արդեն ցուցարարները ծեծեցին ԱԺ նախագահ Բաբկեն Արարքցյանին և տեղակալ Արա Սահակյանին, հետո Վազգեն Սարգսյանի գլխավորությամբ երկրապահները եկան կրակեցին, ու ժողովուրդը ցրվեց: Հետո բանակը քաղաքում, բռնություններ, ձերբակալություններ:

Այդ օրերի բռնությունների մասին չեն խոսում, կարծես չի էլ եղել: Մի քանի առիթով ինքս գրել եմ(օրինակ տես՝ Առանց ընտրության) ու կրկին ու կրկին թարմացնում եմ հիշողությունը.

Ով ընկավ դրանց ձեռքը առանց ծեծվելու դուրս չեկավ, քացիների տակ ընկան բոլորը առանց խտրականության` պատգամավորներ, քաղաքական գործիչներ, լրագրողներ, շարքային ցուցարարներ: Ծեծում էին ամենադաժան կերպով, ԱԺՄ-ի Աբոն խնդրել էր, որ սրտին չխփեն, ինֆարկտ է տարել, ու հատուկ սկսում էին հենց սրտին խփել:

Պատգամավոր Դավիթ Վարդանյանին ոտքերն ու ձեռքերը կապած, ծեծել էին, ազատվելուց հետո ասում էր, որ ծեծելու մի քանակ կա, երբ էլ ցավին ցավ չի ավելանում, բայց չէին բավարարվում, ծեծում էին անընդհատ: Ասում էին, որ Կիմ Բալայանի ծեծված մարմինը վիդեոյով նկարել էին, տարել ցույց տվել վերնախավին, նայել էին ասել՝ արյուն չկա, էլի ծեծեք: Ծեծողները մի քիչ խղճով էին եղել, տոմատի հյութ էին քսել Կիմի վրա, նկարել, թե իբր արյունոտվել է: Իշխանությունները հանգստացել էին: Կիմը պատգամավոր չէր, դաշնակցական էր, յոթ ամիս նստեց, դատեցին ու նոր ազատեցին: Հիմա Սահմանադրական դատարանի դատավոր է:

Ընկերս՝ Վահե Վարսանյանը, սեպտեմբերի 26-ին միամտաբար իջել էր քաղաք, կարծում էր, թե ցույցերը կշարունակվեն, բռնվել էր, լավ ծեծել էին, նա էլ 8 ամիս նստեց, դատվեց: Հիմա դեղորայքի բիզնեսով է զբաղվում:

Դասընկերս՝ Հովիկ Ասատրյանը, քաղաքականության հետ կապ չուներ, ծրագրավորող էր, բայց նա էլ անցավ 96-ի բռնություններով, պատմում է.

«Խոսակցություններ կային, որ ընդդիմության բոլոր առաջնորդներին բռնել են, ես աշխատում էի «Արմինպեքս» բանկում, ԱԻՄ-ի գրասենյակի մոտ էր, ասի՝ մի հատ մտնեմ տեղեկություն ստանամ: Մի քանի զինվոր կալաշնիկովով մուտքի մոտ կանգնած էին: Նրանք ինձ ներս թողեցին առանց պրոբլեմի: Նրանք բոլորին ներս էին թողնում, բայց ոչ մեկին դուրս չէին թողնում: Այնտեղ կային ԱԻՄ-ի մի տասնհինգ անդամ: Պատգամավոր Արամազդ Զաքարյանն ասում էր՝ դուք չեք կարող ինձ ձերբակալել, ես պատգամավոր եմ: Նրան սկսեցին ուժեղ ծեծել, կալաշնիկովով քիթը ջարդեցին: Սկսեցին բոլոր տղամարդկանց կալաշնիկովով ծեծել: Կանայք ճչում էին: Հետո ձերբակալեցին բոլոր տղամարդկանց, տարան Նալբանդյան փողոցի ինչ-որ շենք (ոստիկանության վեցերորդ բաժին): Մենք կարծես վտանգավոր հանցագործներ էինք, մեզ ծեծում էին: Հրամայեցին պառկել կեղտոտ գետնին: Ես մտածում էի՝ մի ժամ առաջ ազատ մարդ էի ու ոչ մի վատ բան չէի արել, իսկ հիմա բանտում եմ, ինձ անասունի նման են վերաբերվում ու ծեծում են, ինչի՞ համար: Մենք էնտեղ մնացինք էդ դիրքով մի քանի ժամ: Ես հիշում եմ, որ զինվորներից մեկը ասում էր մյուսին. «Ես լավ կայֆի տակ էի, հիմա եկել եմ ստեղ էս ապուշների համար»:

Նրանք մեզ տարան դատարան ու մոտ վեց ժամ պահեցին: Այնտեղ շատ բանտարկված տղամարդիկ կային: Մի ծեր մարդ կար, որին շատ ուժեղ ծեծել էին: Հետո դատավորը կարդաց դատավճիռը, ու մեզ տարան բանտ: Ես մնացի էնտեղ տասը օր: Մի քանի օր հարազատներս չգիտեին՝ ուր եմ: Ուտելիքը շատ վատն էր: Մեզ երկու անգամ էին կերակրում՝ առավոտը տասնմեկին ու ցերեկը մեկին (հա, հա, կերակրաժամերի մեջ տարբերությունը երկու ու քսաներկու ժամ էր): Նախաճաշը մի կտոր հաց էր ու մի բաժակ թեյ, երկրորդն էլ՝ էլի նման բան: Էս դեպքերից մի քանի շաբաթ անց ես գնացի ԱՄՆ: Սիրտս կոտրվել էր»:

Քաղաքական բանտարկյալների մեջ էր Արգիշտի Կիվիրյանը, ինը ամիս նստեց, հիշում եմ նրա ելույթը դատարանում՝ ինքնավստահ դատապարտում էր իշխանությանը (կարծեմ որպես արհամարհանք իշխանության նկատմամբ ռուսերեն խոսեց), ասաց որ իրեն մի քանի օր ծեծել են, բայց չնկարագրեց, ասաց որ արժանապատվությունը թույլ չի տալիս այդ մասին խոսել: Արխիվներում մնացե՞լ է այդ ելույթը:

Խոշտանգողներն ու նրանց հրաման տվողներն այսօր ընդդիմադիր գործիչներ են, հարգված մարդիկ, ինչպես օրինակ ամենադաժան խոշտանգողը այն ժամանակ գաղութների վարչության պետ Մուշեղ Սաղաթելյանը:

Արգիշտի Կիվիրյանի դատը. 1997, հունիս (լուսանկարը հեղինակի արխիվից)

Արգիշտի Կիվիրյանի դատը. 1997, հունիս (լուսանկարը հեղինակի արխիվից)

Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր Աղասի Արշակյանը պատմում է.

«1996թ. սեպտեմբերի 25-ի լույս 26-ի գիշերը, երբ ՆԳՆ 6-րդ վարչության հերթապահ մասում հոշոտվում, խոշտանգվում էին ընդդիմադիր գործիչներ։ Կոնկրետ նկատի ունեմ ինձ, Գագիկ Մկրտչյանին, Դավիթ Վարդանյանին, Կիմ Բալայանին և բազմաթիվ այլ անձանց։

Հետագայում ինձ հաջողվեց գտնել այն թալինցի երիտասարդին, որի կողոսկրերն ու գլուխը ջարդել, հոշոտել ու բազմաթիվ մարմնական վնասվածքներ էին հասցրել նույն օրը նշված վայրում, մեզանից կես ժամ առաջ։ Այդ երիտասարդի աչքի առաջ Սաղաթելյան Մուշեղը և ոչ պակաս հայտնի «գեներալ Բուդոն»՝ Ղազարյան Ռոմանը (նախկին նախագահ Լ.Տեր-Պետրոսյանի թիկնազորի պետը) այլ գամփռների հետ բառիս բուն իմաստով բզկտում էին մարդկանց։ Երբ բազմաթիվ մահակների հարվածների արդյունքում հայտնվեցի հատակին, վերոհիշյալ անասուններն ինձ հետ ոտքերով էին խոսում։ Նշածս երիտասարդն ականատես էր եղել Դավիթ Վարդանյանի նկատմամբ իրականացված խոշտանգումներին, Դավիթ Վարդանյանը՝ իմ, ես՝ Գագիկ Մկրտչյանի և այդպես շարունակ։

Այդ ամենի մասին ժամանակին դատախազությունն էլ լավատեղյակ էր, բայց սանկցիաներ էր տալիս, մեզ պահում մեկուսարանում։ Ավելի ուշ, ստացած վնասվածքների առողջացմանը զուգահեռ, մեզ բաց էին թողնում» («Հայոց աշխարհ» 2001)։

Եթե իրավական հետևողականություն լինի երկու պետական գործիչների՝ Ռուբինյանի և Սիրադեղյանի խոստովանությունները բավարա՞ր են արդյոք հասնելու համար 1997-ին բոլոր դատվածների արդարացմանը և դահիճների դատապարտմանը: Իսկ եթե ալիք բարձրացվի գուցե ուրիշնե՞րն էլ խոստովանեն:

Կգա՞ այն ընդդիմությունը, ով կխոստանա դատել բոլոր դահիճներին և նրանց, ովքեր հրաման են տվել կեղծել ընտրությունները:

tert.am

Реклама

26.09.2016 at 08:43 Оставьте комментарий

Իմ կորցրած ծովը գտա նամակի մեջ

«Հիմա ընկել ծով եք, ուզում, ծով ունեիք, չուզեցիք, ասիք մեզ պետք չի»,- հենց մի քիչ խմում էր, ասում էր ընկերս:

90-ականների կեսերն էր, ոչ նորմալ գործ կար, ոչ փող, ոչ հեռանկար, Երևանից դուրս ամենահեռուն, որ գնայինք Ծաղկաձորն էր, կամ, ասենք, Գյումրի ու վերջ: Ծովը երազանք: Էրկու կոպեկ փող ընկներ ձեռներս, խմիչքի էինք տալիս, որ կյանքի իմաստը մի քիչ հասկանալի դառնար: Իսկ երբ մի բաժակից հետո, հասկանում ես, որ արժի ապրել նույնիսկ սոված, ցուրտ, մութ անկախ Հայաստանում, ընկերս սկսում էր հեգնել նրանց ովքեր երկիրը քանդեցին, այսինքն հայրենասերներին:

(далее…)

25.06.2016 at 16:06 Оставьте комментарий

ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԲԵԼԳԻԱԿԱՆ ՈՃՈՎ

Թալիշում  մի տարեց կին հարցրել է լրագրողներին, թե՞ որտեղից են եկել: Լրագրողներից մեկը ասել է՝ Բրյուսելից: Թալիշցի կինը նայել է բրյուսելցուն ու ասել. «Զգույշ մնա, այնտեղ պայթյուններ են»:

Հայկ Խանումյան

 

 

Ռուանդա

 

Երկու հազար թութսի չէին կոտորվի, եթե բելգիացի խաղաղապահ զինվորները չթողնեին նրանց անպաշտպան:

Ռուանդայում 1994-ին իշխանությունը հանձին հութուների վերնախավի պետական բոլոր մարմիններին հրահանգում է թութսիներին կոտորել:

RWANDA. 1994. As a harbinger of the slaughter inside, a decaying corpse lies in front of the entrance of the parish church of Nyarubuye. Over 1000 refugees, perhaps as many as 5000, were killed in the seminary.

RWANDA. 1994. As a harbinger of the slaughter inside, a decaying corpse lies in front of the entrance of the parish church of Nyarubuye. Over 1000 refugees, perhaps as many as 5000, were killed in the seminary.

(далее…)

23.04.2016 at 13:32 Оставьте комментарий

ԴՈՒԲԼԻՆՑԻՆԵՐԸ

-Դու ձկնորս ես, ձկնորս: Իսկական ձկնորս: Այ տենց, թրաշդ էկած, կեպիով, աշխատել ես ամբողջ օրը, հոգնել ու գալիս ես տուն, քեզ սպասում են հինգ երեխաներդ և կինդ,- Չաղլոն ծիծաղում է ու բաժակը բաժակիս չըխկացնում:

Վատ կյանք չի համեմատած իմ պարապ-սարապ վիճակին, գոնե, երբ առավոտ արթնանում ես հստակ գիտես թե ինչ ես անելու, մանավանդ երբ լուսամուտից էն կողմ խրուչովյան մոխրագույն չորսհարկանիի փոխարեն կապույտ ծովն է:  Իսկ գուցե իրեն Համլետի տե՞ղն է դրել իսկ ինձ՝ Պոլոնյո՞ւսի: Բայց չէ, թեև ավտոբուսները այստեղ երկհարկանի են, բայց մենք Լոնդոնում չենք: Ընդհակառակը մի երկրում,  ուր թեև անգլերեն են խոսում բայց եթե չասեմ ատում են, ապա էնքան էլ չեն սիրում Անգլիան

-Իռլանդերեն հազիվ տասը տոկոսն է խոսում,-ասում է Ջիմ Լոգրանը՝ Ֆրոնտլայն իրավապաշտպան կազմակերպության կամավորը: Մեկ ուրիշն էլ ասում էր՝ 25 տոկոսն է իռլանդերեն խոսում: Իսկ եթե ես ականջիս վստահեմ՝ որ շրջել է իռլանդական երկու քաղաքներում՝ արևմտյան ափին՝ Գալուվեյում, արևելյանում՝ Դուբլինում, ոչ ոք էլ իռլանդերեն չի խոսում:
-Իսկ դու գիտե՞ս իռլանդերեն,-  հարցնում եմ Ջիմին՝ իմ իռլանդացի ամենահին ծանոթն է. նա ինձ Երևան էր զանգել իմանալու համար իրավապաշտպանի դառը կյանքը այս Եվրոպա ձգտող բայց այդպես էլ չհասնող երկրում: Երկհարկանի ավտոբուսի առաջին հարկում Ջիմի հետ նույն նստարանին հայտնվեցի ու նրա խոստովանությունները մինչև հյուրանոց ճանապարհը լավ  կարճացրին:

-Շատ վատ, իմ դպրոցի իռլանդերենի դասատուն սարսափելի էր:

-Իսկ չես ուզո՞ւմ լավ իմանաս:

-փոքր մշակույթը էնքան էլ պետք չի:

-Ո՞ւմ պետք չի: Ո՞վ է որոշողը: Հենց փոքր մշակույթներն են պետք,-բացատրում եմ իմ իրավապաշտպան կոլեգային, որի կազմակերպությունը պաշտպանում է փոքր մշակույթների մեծ իրավապաշտպաններին: Օրինակ Կոլումբիայի Նասա ցեղի համայնքապետ Մարգարիտա Հիլամո Մեստիոին, ով Ֆրոնտ լայնի կոնֆերանսին հուզված պատմում է թե ինչ կռիվ է տալիս իրենց տարածքներն ու ինքությունը պահելու համար ընդդեմ լեռնամետալուրգիական տրանսնացիոնալ կորպորացիաների ախորժակի դեմ, իսկ Ջիմը փոքր մշակույթները խոտան է հանում:

Ջիմը լռեց մի պահ:

-Դուք Հայաստանում հայերեն խոսո՞ւմ եք:

-այո, իհարկե:

Ջիմը էլի լռեց: Ու ես հասկացա, որ եթե հայ չլինեի Հայաստանը ավելի կսիրեի քան Իռլանդիան, բայց որ հայ եմ, ստիպված Իռլանդիան ավելի շատ եմ սիրում:

-Դե երիտասարդությունը միայն փողի մասին է մտածում, ո՞ւմ է պետք իռլանդերենը, կամպյուտերային տեխնոլոգիաներն անգլերեն են:

-բայց դա էնքան էլ լավ չի, չէ՞:

-հա, լավ չի,-մի քիչ անտարբեր մի քիչ ամոթխած ասում է Ջիմը:

-Ջիմ, իսկ դու ինչի՞ մասնագետ ես:

-Իսպաներենի և ֆրանսերենի ուսուցիչ եմ դպրոցում:

-Լավ գիտե՞ս էդ լեզուները:

-Հիանալի:

Գալուվեյ քաղաքում

Գալուվեյ քաղաքում

Մադեր ֆաքեր, ուրեմն երեք լեզու իմանաս, բայց քո ազգային լեզուն չիմանաս: Թե խի պապերդ էդքան արյուն թափեցին Իռլանդիայի անկախության համար, չես հասկանում: Որ էսօրվա օրով ձեր թշնամու լեզուն մնար էլի մայրենի լեզո՞ւ: Եթե լեզվի լծի տակից դուրս չէիք գալու, էլ խի՞ էիք կառավարության լծի տակից դուրս գալիս: Ճիշտ չեմ ասո՞ւմ:

Այ տենց կայսրություն, որ ըմբոստ ժողովուրդներին ներշնչում է թե ազատվել են իր լծից, իրենց բանակները դուրս կհանեն, խաղաղության պայմանագրեր կկնքեն, գնացեք անկախ ապրեք, բայց   իշխանությունը էնպես սողոսկած կլինի նրանց հոգին, լեզուն ու աշխարհը էնպես փոխած կլինի, որ առանց զենք ու զինվորի ազատ իռլանդացին  կես իռլանդացի կես բրիտանացի կդառնա. եթե իռլանդացու խասյաթը տարբեր է, ուրեմն, խասյաթով իռլանդացի, լեզվով ու ավտոբուսով բրիտանացի:

Իսկ թշվառ Ռուսական կայսրությունը հենց ոտը քաշում է, լեզուն մոռանում են: Էսօր Վրաստանում երեսունից ջահել ռուսերեն իմացող վրացի կգտնե՞ս: Ռուսերենը մոռանում են հերիք չի, տեղը սովորում են էն կայսրության լեզուն, որը երբեք չի իշխել իրենց: Այ տենց կլինի կայսրությունը որ իշխի առանց զորք մտցնելու:

Սպասում եմ Արամին 10 րոպե, 15, 20, ըհը, ճիշտ տեղն եմ եկել Օ’ Քոննելի հուշանվերների խանութի մոտ՝ Սպայեր սյան դիմաց, բայց Արամը չկա: Լավ, վերջին օրն է Դուբլինում, մի երկու հուշանվեր առնեմ: Մի հատ սառնարանին կպցնելու մագնիսով իռլանդացու ֆիգուր՝ չաղլո, ցմփոր, անբեղ մորուքով: Ի՞նչ իմանայի, որ կես ժամ հետո նրա հետ գարեջուր եմ խմելու: Նրանց մեջ տարբերությունը էն էր, որ ֆիգուրս բեղերը թրաշել էր, իսկ չաղլոն բեղերը թողել, մուրուքն էր թրաշել:

Կես ժամ, լավ գնամ էլ չի գա: Երբ մի քսան մետր քայլեցի, ասի հետ գամ, կարող ա եկել ա, բաց չթողնեմ հնարավորությունը Դուբլինի հայկական համայնքի հետ շփվելու: Չկա: Լավ, գնամ  Էլ չի գա, բայց էս անգամ գնամ հակառակ ուղղությամբ, դեպի Օ’ Քոնելի արձան, մի մարդու ով դեռ 19-րդ դարի սկզբներին պայքարել է Բրիտանական կայսրության դեմ: Մի քանի քայլ եմ անում ու ըհը, ու մի խատ էլ լրիվ նույն հուշանվերների խանութից, միակ տարբերությունը էն էր որ էս մեկի դիմաց Արամն էր ինձ սպասում:

Պարզվեց որ ընդամենը տասը քայլի վրա մենք 45 րոպե  իրար սպասել ենք:
Մինչև Արամի ընկերները գործից դուրս կգային, ու կգնային քաղաքի էն ծայրի փաբը ուր հայաստանցիները հավաքվում են, ասինք մի-մի բակալ գարեջուր խմենք էնպիսի մի տեղ ուր դուրսը հնարավոր լինի նստել, որ ծխենք: Իռլանդիան էլ է, ինչպես ամբողջ Եվրոպան, միացել ինտրերում չծխող երկրների խմբին, բայց էքստերերը դեռ ազատ է, ուր կարող ես ծանոթանալ շահագործված դասակարգի քաղաքական հայացքներին:

Փաբի բացօթյա հատվածում երկու սեղան իրար էնքան քիփ էին, որ մի սեղանի տեղ էր անցնում, ծխող ու խմող երկու բանվոր ու երեք բանվորուհի քահ-քահ ծիծաղում էին, ու գարեջրի հետ ծխելու սերը մեզ մի կես ժամով դարձրեց իռլանդական բանվոր դասկարգի ընկերը:

Չէ, ոչ մի Պոլոնյուս ու Համլետ, ձկնորսը կոմպիլիենտ է բանվորական սպեցովկայով չաղ ու կենսուրախ, կարմրաթուշ իռլանդացու համար, մենք նույն դասակարգից ենք՝ դու ձկնորս, ես բանվոր, թե չէ ինչ խեռիս լրագրող, ծանր գործը մենք անենք, կյանքը դրանք վայելեն:
Նա որոշեց որ ես ձկնորս եմ էն բանից հետո, երբ իմացավ որ լրագրող եմ: Չէ, իսկապես չարժի որ լրագրող լինի նա,  ով իր հետ հիմա գինես է խմում: Չըրխկ-չըրխկ: Իրար ենք զարկում բաժակները:
Իսկ որ իմացավ Հայաստանից եմ, լրիվ համոզվեց որ ձկնորս եմ:

-Հայաստա՞ն, ըհը, քո նախնիները արգոնավորդներից են եղել, որ գնացել են Ոսկե գեղմը բերելու: Ուրեմն, նավաստի են եղել, դու էլ նրանց ձկնորս ժառանգն ես:

Չհասկացա, Հայաստանը Հունաստանի՞, թե՞ Կոլխիդայի տեղը դրեց: Որ ակադեմիկոս Հերունին ասեր, թե Կոլխիդան Հայաստան է եղել մեր գիտնականները կխնդային վրան: Պիտի անպայման օտարը ասի, որ համոզիչ լինի: Ահա այսպիսի սնոբ մտավորականություն, իր մասնագետին չի վստահում օտարին է վստահում. ըհը, տեսեք, իռլանդացին է ասում: Ափսոս ակադեմիկոս Հերունին չկա, թե չէ կծանոթացնեի մեր իռլանդացի մասնագետի հետ ու նրանք համատեղ աշխատություն կգրեին Կոլխիդայի ու Հունաստանի հայկական ծագման մասին:

-Մենք էլ ունենք մի լրագրող,  Դենիս Օ՚ Բրայենը, միլիարդատեր, ես դրա մաման… ֆոք, ֆոք:

-Ո՞վ, ո՞վ:

Արամը բացատրեց, որ Օ՚ Բրայենը իռլանդացի մեդիամագնատ է:

Դենիել Օ'Քոննելի արձանը

Դենիել Օ’Քոննելի արձանը

Իռլանդացի՞ք են ֆաքին ֆոք ասում, չգիտեմ, բայց Արամը որ արդեն երկու տարի Դուբլինում է ապրում, մեր ախպոր անգլերենը դժվարությամբ է հասկանում:

-Ֆոք, դրանք մեր հաշվին հարստացել են, ֆոք, նրանց սաղ ունեցածը մեր փողերն են, ֆոք, բայց ես գիտեմ ձևը նրանցից փողը հետ բերելու,-ու Չաղլոն ցուցամատն է շարժում սեղանի տակից, ինչպես ատրճանակի ձգանը կսեղմեր ու դարանակալ կկրակեր,- ֆոք, մի փամփուշտ չի՞ դրանց էղած չեղածը,ֆոք,  գըմբ, ու միլիարդները առնում ենք ու բաժանում մեր մեջ, ի՞նչ կասես,-ու ձեռքի ափը պարզում է՝ թըխի գա: Ես էլ չըրխկացնում եմ: Համաձայն ենք ախպեր, քո ասածով: Միայն չհասկացա թե ո՞ւր են նայում իռլանդական հատուկ ծառայությունները:

Բայց մագնատը լավ պրծավ, մի փամփուշտ ընդամենը, մեր ախպերը ավելի դաժան ճակատագիր է նախատեսել Իռլանդիայի վարչապետ Էնդա Քենիի համար, մինչև թըրխկացնելը որոշել է բռնաբարել.

-Իսկ Քենին չի պրծնի մենակ կրակոցով, դրան ընդհանրապես պիտի ծծցնել, բերանը դնել ու ծծցնել….,- ու ձեռքերով ցույց է տալիս թե ինչպես է Քենիի գլուխը իր ոտքերի արանքում,- ի՞նչ կասես,-ու պարզում է ափը՝ թխի գա: Չըրխկ: Թեև Քենիի դեմ բան չունեմ, հակառակը իռլանդական հասարակական կազմակերպությունը Քենիի ղեկավարած պետության աջակցությամբ ինձ հրավիրել է Իռլանդիա, բայց դասակարգային համերաշխությունը ավելի բարձր է քան անձնական շահը:

-Այ քեզ բան, մի անգամ եղավ բոլշևիզմը, էլի են ուզո՞ւմ: Լավ տրամաբանություն ա, մի հատ կրակում ես ու վերջ: Ե՞րբ ա կրակելով հարց լուծվել,- Արամին հեչ դուր չեկան Չաղլոյի քաղաքական հայացքները: Նա արդեն երկու տարի Իռլանդիայում է, աշխատում է բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում, հսկայական հարկեր է տալիս, որոնց շնորհիվ բազմաթիվ գործազուրկներ առոք-փառոք ապրում են, թե որոշես եվրոպայում պարապ-սարապ ապրես, Իռլանդիան իսկը քո համար է, ու նյարդայանում է, որ  Չաղլոն տեռորով ուզում է ուրիշի փողերը յուրացնել: Բայց ինձ թվում է չի յուրացնի, իսկապես արդար կբաժանի, ես էլ թեև իռլանդացի չեմ, բայց ինձ էլ մի բան կտա:

-Էստեղ չաշխատելը ավելի է ձեռ տալիս, քան աշխատելը,-արդեն երեկոյան էն քաղաքի ծայրի փաբում ասում է Վահեն: Նա էլ յոթ տարի է  Դուբլինում է, էլի այթի ոլորտում,- մի հատ բժշկի դուռը ծեծես, 60 եվրո տալիս ես, իսկ որ չես աշխատում, ձրի մտնում է բժշկի մոտ:

— Դուբլինի հարավում գներն ավելի էժան են քան հյուսիսում,-պատմում է Վահեն,- Նոր տարուն ասի գնամ, էնտեղ առևտուր անեմ, որ մի քիչ փող խնայեմ: Հինգ շիշ օղի եմ առել, ավտոյից օղիները հանում եմ, մեկ էլ հարևանս տեսավ: Իմացավ, որ հարավից եմ առել, սկսեց խոսալ՝ էս խի՞ ես գնացել ուրիշ թաղից առել, մեր թաղից առնեիր, որ մեր բյուջե փող մտներ: Այ քեզ բան, ուրեմն 52 հազար եվրո հարկ տամ, քեզ ու մարդուդ իմ հաշվին պահեմ(երկուսն էլ չեն աշխատում), մի երկու եվրո էլ չկարանա՞մ խնայեմ էրկու շիշ օղու մեջ:

tert.am

13.02.2016 at 23:36 Оставьте комментарий

Որ գույնն է ավելի ազնիվ. սպիտակ և կարմիր խոհեր դուբլինյան համաժողովից

-Լեոնիդ, կներես մի հարց տամ, դու բելառո՞ւս ես թե՞ ռուս:

-Ես բելառուս եմ,-հպարտորեն ասում է Լեոնիդը:

Ուրեմն, ինչպես գրել եմ «Ադրբեջանում իրավապաշտպան մնացե՞լ է. խոհ դուբլինյան համաժողովից», Դուբլինի Մեսպլի հյուրանոցում չորս օր ապրեցի բելառուս իրավապաշտպան Լեոնիդ Սուդալենկոյի հետ:

Մենք՝ իրավապաշտպաաններս մասնակցում էինք ֆրոնթլայն կազմակերպության կոնֆերանսին՝ Դուբլինյան ութերորդ պլատֆորմին:

(далее…)

08.01.2016 at 23:58 Оставьте комментарий

ԱԴՐԲԵՋԱՆՈՒՄ ԻՐԱՎԱՊԱՇՏՊԱՆ ՄՆԱՑԵ՞Լ Է. ԽՈՀ ԴՈՒԲԼԻՆՅԱՆ ՀԱՄԱԺՈՂՈՎԻՑ

Համարիս դուռը բաց է, ըհը, արդեն սենյակս մարդ են բերել: Front Line Defenders (առաջին գծի իրավապաշտպաններ)կոնֆերանսի միակ վատ բանը էն էր, որ Դուբլինի Մեսպիլ հյուրանոցի սենյակը միայնակ վայելելու հնարավորությունից զրկված եմ: «Գիտեք, մեր բյուջեն հնարավորություն չէր տալիս յուրաքանչյուր մասնակցի առանձին սենյակ տալ» ասաց իռլանդուհին այն բանից հետո երբ  դեմքս դժգոհ արտահայտություն ստացավ: Ինչի՞ դժգոհեցի, քանի որ եղել էր, երբ Թիֆլիսում ինձ ուզում էին գցել ինչ որ մեկի հետ համատեղ սենյակ, դեմքի նույն դժգոհությունը աշխատեց: Բայց իրոք հասկանում եմ՝ աշխարհի հարյուր երկրից 130 իրավապաշտպանի առանձին սենյակներում տեղավորելը թանկ կնստեր:

Բայց տեսնես ի՞նչ ազգի հետ եմ ապրելու:

(далее…)

05.01.2016 at 23:50 Оставьте комментарий

Գոկառնա. Շիվա լինգամը չի հասնում օտարներին

Գոկառնայում Շիվայի փառատոնին

Գոկառնայում Շիվայի փառատոնին

Գոկառնայի Մահադև տաճարի ուղիղ ափին՝ այնտեղ, ուր եվրոպացիները չեն լողանում, ջուրը կեղտոտ է, Գոկառնայի կոյուղիներն են թափվում, բայց հնդիկներն են լողանում, քանի որ սուրբ տեղ է.

Մահադև՝ (աստվածների աստված) տաճարի Շիվա լինգամի ու Ռամա տաճարի տակ է, ուր հոսում է Ռամայի սուրբ աղբյուրի ջուրը, վրաններ ու հենակների վրա քաշած պաստառներով օթևաններն են բացվել՝ ուխտավորների քարավանները ավազներին գիշերել են:

(далее…)

27.02.2015 at 10:25 Оставьте комментарий

Предыдущие записи


Рубрики

դրոշմ

Art DIY բար homosexual Literature ԱՄՆ Ամերիկա Արթուր Իշխանյան Արմեն Շեկոյան Արտյոմ Խաչատրյան Բյուրակն Անդրեասյան Բուզանդի փողոց Դուբլին Եհովայի վկա Զանգիլան Թուրքիա Ինքնագիր գրական հանդես Իռլանդիա Լաչին Լևոն Ջավախյան Լևոն Տեր-Պետրոսյան Կարեն Ղարսլյան Համշեն Հայ Հեղափոխական Դաշնակցություն Հայ առաքելական եկեղեցի Հայկական ժամանակ Հնդկաստան Նաիրի Հունանյան Նիկոլ Փաշինյան Շուշան Ավագյան Ոսկե ծիրան Ռաֆայել Իշխանյան Ռաֆիկ Ժամկոչյան Ռոբերտ Քոչարյան Ռուբեն Մանգասարյան Ռուսաստան Սահակաշվիլի Սերժ Սարգսյան Սիրիա Վիոլետ Գրիգորյան Վրաստան Տիգրան Սարգսյան Րաֆֆի Հովհաննիսյան Քաշաթաղ անմազ արձակ արվեստ արտագաղթ բանակ բանաստեղծություն գրականություն երեխաներ երիկամի քար ժամանակակից արվեստ իրավունք լեսբուհի խղճի ազատություն կրթություն կրիշնայական կրոն հոգևորական հոկտեմբերի 27 հոմոսեքսուալ ձախ մարտի մեկ միասեռական շիշ հավաքող սահմանադրություն սեփականության իրավունք ցմահ դատապարտված փախստական փոքրամասնություն քաղաքականություն քաք ֆաշիզմ ֆիլմ

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Присоединиться к ещё 6 037 подписчикам

արխիվ

twitter-ը ցույց կտա վերջին թարմացումները

  • Marked as to-read: Ukraine in the Crossfire by Chris Kaspar de Ploeg goodreads.com/review/show/22… 2 days ago
  • 5 of 5 stars to В тупике by V.V. Veresaev goodreads.com/review/show/21… 5 days ago
  • Ուիլյամ Կառլոս Ուիլյամս. Նախ սա եմ ասում. դուք տեսել եք, չէ՞, տարօրինակ թռչուններին, որ երբեմն մեր գետի վրա են... fb.me/8VNozAJzk 1 week ago
  • Мне понравилось видео "Վիոլետ Գրիգորյան. Քաղաքը / Violet Grigoryan: The City" 1 week ago
  • Մարկ Նշանեան. Կերպ առանց կերպարի։ Ցցու­նու­թիւններ։ Խորտու­բոր­տութիւններ։ Յի­շեց­ուածը եւ ուրեմն թուղթին վրայ... fb.me/41zoNCByH 1 week ago
Follow Վահան Իշխանյան Vahan Ishkhanyan on WordPress.com

%d такие блоггеры, как: